Het Roodborstje

Roodborstje (of Roodborst)
(Erithacus rubecula)

Lengte: 14 centimeter
Gewicht: 20 gram
Leefgebied: Heel Europa, tot in West-Azië
Dieet: Vooral insecten, soms besjes of zaden
Bedreigd? Nee. In 2013 zijn er 450.000 nesten geteld, en waren er naar schatting 1,1 miljoen roodborstjes in Nederland.

 

European robin 

Zo schattig

De meeste mensen denken bij Roodborstjes aan schattige, pluizige bolletjes die dicht tegen elkaar, heel knuffelig, in de sneeuw op een kerstkaart staan afgebeeld. Ook de echte Roodborstjes die je vaak in de tuin ziet om van de voedertafel te snoepen, lijken engeltjes, met hun mooie rode borstje en lieve zwarte kraaloogjes.

Maar ondertussen

Maar schijn bedriegt, want de Roodborst is een echte driftkikker! Boos kwinkelerend beschermt iedereen zijn of haar stukje tuin tegen andere vogelsoorten. Elk Roodborstje dat dom genoeg is om in iemand anders’ tuin te komen, krijgt daar heel snel spijt van.
Zodra de indringer wordt ontdekt, zal de grote baas van het gebied hem meteen aanvliegen en proberen op de grond te drukken om z’n veren eruit te plukken. Niet echt schattig toch?
In tegenstelling tot de meeste andere vogelsoorten zijn het niet alleen de mannetjes die zo vechten. Zeker in de winter, als het voedsel schaars is, doen de vrouwtjes net zo hard mee.

Ze zingen maar wat zeggen ze?

Vrouwtjes Roodborsten zijn ook één van de weinige vogels die net als de mannetjes zingen om hun gebied te bewaken. Hoewel vogelgezang voor onze mensenoren erg mooi klinkt, worden er  in roodborstentaal eigenlijk een stuk minder mooie dingen mee gezegd.
Bij de meeste vogelsoorten betekent het gezang zowel “Alle mannen ophoepelen” als “Alle vrouwtjes zijn welkom!”. Bij de Roodborstjes echter betekent hun gezang meer iets als “Wie je ook bent, WEGWEZEN!”.
Want ook andere vogelsoorten ontkomen er niet aan: alles van Koolmeesjes tot Vinken of Heggenmussen wordt schijnbaar zonder reden op de hielen gezeten door de kleine driftkoppen. Zelfs een rode muts of handschoen is al genoeg om een boze Roodborst uit te lokken en agressief in de aanval te laten gaan…

Toch ook lief…

Gelukkig zijn er ook nog veel leukere dingen te vertellen over Roodborstjes. Lang geleden werden ze in Europa beschoten door mensen. Daarom zijn ze hier over het algemeen schuw. Niet in Engeland. Daar zijn ze altijd beschermd geweest, met als gevolg dat ze daar dan ook een stuk tammer zijn.
Vaak als je daar de tuin omspit, komt er wel een Roodborstje mee wandelen om de wormen op te pikken die uit de losgemaakte aarde omhoog komen. Sommige vogeltjes in parken zijn zelfs zo tam geworden dat ze op je hand komen zitten om wat zaadjes te pakken!

En knap!

Roodborstjes zijn heel bijzonder vanwege de manier waarop ze hun trektochten maken. De meeste Roodborstjes in Nederland wonen hier het hele jaar, maar in de winter krijgen we er extra wintergasten bij: Roodborstjes vanuit het hoge Noorden die zijn gevlucht voor de kou daar. Om de goede route te volgen tijdens het vliegen, maken ze gebruik van het magnetische veld van de aarde. Een heleboel trekvogels kunnen dit aanvoelen en laten zich erdoor leiden, maar Roodborsten kunnen de magnetische lijnen ook nog eens zien! Gek genoeg lukt dit alleen maar met hun rechteroog, de linker neemt er niks van waar. Waarom dit zo is, zijn wetenschappers nog steeds aan het uitzoeken.

Wil je de mooie zang van een Roodborstje horen? Dat kan! http://www.xeno-canto.org/132184