Pinguïns

Zwartvoetpinguïn, Galapagospinguïn, Dwergpinguïn en Keizerspinguïn

(Spheniscus demersus), (Spheniscus mendiculus), (Eudyptula minor) en (Aptenodytes forsteri)

Hoogtes: 70 cm, 42 cm, 33 cm, en 130 cm
Gewichten: 2.5-3.5 kg, 2.5 kg, 1.5 kg, en 22-45 kg
Verspreiding: Zuidwestelijke kusten van Afrika, de Galapagoseilanden, Australië en Nieuw Zeeland, en rondom Antarctica
Diëten: Allen eten vis, kleine schaaldieren en inktvis
Bedreigd? Ja, ja, nee, en kwetsbaar.

Pinguins

Waar wonen ze?

Je hoort ‘pinguïn’ en waar denk je aan? Antarctica natuurlijk; witte sneeuwvelden en ijsschotsen zover het oog reikt, de duistere poolnacht die 6 maanden duurt en een hele kolonie pinguïns, dicht tegen elkaar aan gekropen om de ijskoude winden te trotseren, iedereen met een kostbaar ei tussen de poten. Dat is in ieder geval wat de natuurdocumentaires zo vaak laten zien. Maar denk je ook aan warme stranden met wit zand en een blauwe zee? Aan een tropisch groepje eilanden op de evenaar? Of aan droge woestijnen in Zuid-Amerika? Dat zou wel moeten, want ook daar komen pinguïns voor! Op tv zal je vooral de mooie keizerspinguïn zien, en die woont inderdaad op de Zuidpool. Maar daarnaast zijn er nog bijna twintig andere pinguïnsoorten waarvan de meeste helemaal niet in de sneeuw wonen. Op de tekening staan vier bijzondere pinguïns, en ik zal over allemaal wat vertellen.

De Zwartvoetpinguïn

We beginnen helemaal links met de Zwartvoetpinguïn, ook wel bekend als de Brilpinguïn. Die eerste naam is eigenlijk een beetje gek, want ze hebben vaker roze vlekken op hun poten dan dat hun voetjes daadwerkelijk helemaal zwart zijn. Het zijn de enige pinguïns die in Afrika broeden; je kan ze vinden aan de kusten van Zuid-Afrika en Namibië. Hun roep lijkt verbazingwekkend veel op het gebalk van een ezel, waaraan ze hun Engelse naam ‘Jackass penguin’ (Ezelspinguïn) te danken hebben. In het Nederlands kennen we overigens ook een Ezelspinguïn, maar dat is dan wel een andere soort: die zijn zwart met wit, met een witte vlek boven hun oog en een oranje snavel. Ze komen voor rond Antarctica en klinken ook een beetje als een ezel. Vroeger kwamen Zwartvoetpinguïns enorm veel voor, met een geschatte populatie van 4 miljoen in 1800 – vandaag zijn ze bedreigd en met nog maar zo’n 50 duizend. Dit komt onder andere door visserijen die bijna alle sardines, het favoriete eten van de Zwartvoetpinguïn, hebben weggevangen en de pinguïns nu veel minder voedzame ansjovis moeten eten. Een nog groter probleem waren  de mensen die pinguïneieren van de nesten stalen en opaten als lekkernij. Hoewel dit is opgehouden, krimpt de populatie nog steeds. Als dit zo door gaat zijn ze waarschijnlijk over 15 jaar uitgestorven.

De Galapagospinguïn

Naast de Zwartvoetpinguïn staat nog een tropische pinguïn; de Galapagospinguïn. Zoals zijn naam verraadt komt deze soort alleen voor op de Galapagoseilanden en is daarmee de meest noordelijk levende pinguïn van allemaal. Hij komt zelfs op het noordelijk halfrond voor, als enige van de pinguïns: de Galapagoseilanden liggen namelijk op de evenaar, met een paar van de eilanden erboven. Ze kunnen in deze tropische gebieden overleven door een hele koude zeestroom die het water lekker koel houdt. Ze zijn ook nog eens de op één na kleinste pinguïn van allemaal, met een hoogte van rond de 40 centimeter. Dit kleine formaat betekent echter wel dat ze erg geliefd zijn bij roofdieren: alles van krabben, slangen en ratten tot katten, buizerds en uilen tot haaien, zeehonden en zeeleeuwen lusten wel een hapje Galapagospinguïn. Daarnaast moeten ze rekening houden met de vulkanen die constant lava spuwen en mensen die op de eilanden zijn komen wonen, en worden ze ook nog eens per ongeluk door vissers gevangen. Door al deze dingen is ook de Galapagospinguïn jammer genoeg een bedreigde diersoort.

De Dwergpinguïn

Klein en blauw, dat is de Dwergpinguïn. Het is ’s werelds kleinste pinguïnsoort met een hoogte van slechts 33 centimeter. Ze komen voor langs de kusten van Australië, Tasmanië, Nieuw-Zeeland en de Chathameilanden waar ze broeden in holen onder de grond of in grotten. Ze zijn de enige pinguïns die broeden op het vasteland van Australië. Hun wetenschappelijke naam betekent ‘kleine (minor) goede duiker (eudyptula)’ maar hoewel ze wel veel duiken en ver zwemmen om hun voedsel te vinden, komen ze zelden dieper dan 2 meter en blijven ze maar zo’n 20 seconden onder water. Hoewel de meeste dwergpinguïns mooi blauw zijn met donkere vleugels, zijn er ook Dwergpinguïns met witte vleugels. Zij worden Witvleugelpinguïns genoemd, en niemand weet zeker of het een echte soort of een ondersoort is – of dat het gewoon Dwergpinguïns met een apart kleurtje zijn.

en natuurlijk: De Keizerspinguïn

Als laatste, helemaal rechts, staat dan toch de beroemde Keizerspinguïn. Het is de grootste pinguïn ter wereld: meestal zijn ze zo’n 110 cm hoog, maar sommige lange dames en heren kunnen wel 130 cm hoog zijn. Bijna een volle meter verschil tussen de grootste en de kleinste pinguïn soorten! Keizerpinguïns zijn extreme vogels, met een boel records op hun naam. Het zijn de enige pinguïns die broeden in de volle Antarctische winter, waar ze de koudste leefomgeving van alle vogels trotseren: de temperaturen kunnen dalen tot -60 graden Celsius, en de poolwind raast met meer dan 140 kilometer per uur. Om de kou te weerstaan hebben ze een dikke vetlaag en het dichtste verenpak van alle vogels: wel 15 veren zitten op elke vierkant centimeter. Nadat de vrouwtjes een ei hebben gelegd vertrekken ze richting zee om vis te vangen. Soms moeten ze wel meer dan 100 kilometer over het ijs lopen. Keizerspinguïns kunnen heel goed zwemmen; ze duiken tot 500 meter diep en kunnen hun adem bijna twintig minuten inhouden. De mannetjes blijven achter om de kou te trotseren en broeden de eieren uit. Zodra de jonkies groter zijn schuilen ze niet meer tussen hun ouders’ poten maar staan ze met z’n allen bij elkaar in een grote crèche. Alle jonkies lijken op elkaar en staan door elkaar heen, dus de enige manier waaraan ouders hun kinderen kunnen herkennen is aan hun stem: ze roepen continu naar elkaar tot ze samen zijn. Keizerspinguïns hebben dan ook het meest uigebreide repertoire aan geluiden van alle pinguïns op de wereld.

07 LS22 Penguin with height lines 1500px wm