Zeehonden

Zuidelijke zeeolifant, Zeeluipaard, Weddellzeehond, Rosszeehond
(Mirounga leonina), (Hydrurga leptonyx), (Leptonychotes weddellii), (Ommatophoca rossii)

Lengte:                2,6-6,8 m, 2,8-3,8 m, 2,5-3,3 m, en 1,7-2,5 m
Gewicht:             400-5000 kg, 200-600 kg, 400-500 kg, en 130-215 kg
Verspreiding:    Rondom Antarctica, de Zuidelijke zeeolifant ook op zuidelijke eilanden en kusten
Dieet:                  Voor alle een mix van vis, koppotigen en krill. Alleen de zeeluipaard eet ook vogels en andere zeehonden.
Bedreigd?          Geen van alle

09 LS22 Seals 3000px wm

 

Witte pluizenbolletjes
‘Zeehonden’ – schattige witte pluizenbolletjes in de sneeuw, die je aanstaren met ogen zo groot als theeschoteltjes? Of misschien denk je aan de grijsgeringde Gewone zeehonden bij het zeehondenopvangcentrum in Pieterburen? Je ziet het waarschijnlijk al aankomen: net als bij de dolfijnen is waar de meeste mensen aan denken bij het woord ‘zeehond’ maar het tipje van de ijsberg. Er zijn 18 verschillende soorten zeehonden, verspreid over de hele wereld. Sommige wonen op de tropische zandstranden van de Caribische zee, anderen wonen bij ons in de Waddenzee, maar het merendeel woont op de Noord- of Zuidpool. Om goed te laten zien hoe verschillend al deze soorten zijn staan 4 Antarctische zeehonden op de tekening, allemaal met hun eigen aanpassingen en uiterlijken.

De zingende Rosszeehond
Helemaal vooraan op de illustratie zie je misschien wel de mooiste soort: de Rosszeehond. In tegenstelling tot de andere Antarctische zeehonden is de Rosszeehond een zeldzaam en mysterieus dier. Dit komt gedeeltelijk door het feit dat ze alleen leven, maar het heeft ook te maken met hun leefgebied. Voor het grootste deel van het jaar leven ze ver op en onder het pakijs waar mensen maar moeilijk kunnen komen, en in de winter spenderen ze veel tijd in de oceaan, op zoek naar eten. Hoewel de soort is vernoemd naar de Ross zee, een grote, diepe baai in Antarctica, komt hij rond het hele continent voor. Het is de enige zuidelijke zeehond die nooit Antarctische wateren verlaat, en altijd in de buurt van het pakijs blijft. Het is ook de enige zeehond die zulke mooie strepen op z’n keel heeft. Die kun je extra goed zien als een Rosszeehond zich bedreigd voelt: dan houdt hij zijn hoofd, met open mond, hoog in de lucht en duwt hij zijn borst zo ver mogelijk naar voren. Om deze houding wordt hij in het Engels ook wel de Singing seal – ‘Zingende zeehond’ – genoemd, omdat het lijkt alsof hij een lied naar de hemel zingt.

Luidruchtige Weddellzeehond
De Weddellzeehond die achter de Rosszeehond op haar zij ligt te relaxen zal zich waarschijnlijk nooit zo druk maken. Zoals haar vriendelijke snoet en gezellige ronde buik doen vermoeden is zij dik tevreden met rustig op het ijs liggen en een beetje om zich heenkijken. Weddells zijn redelijk grote zeehonden, en zo lang ze op land zijn hebben ze niks van niemand te vrezen. Daarom vinden ze mensen in de buurt vaak ook helemaal geen probleem. Gezellige ronde tonnetjes zijn het als ze liggen te slapen, ongestoord door de sneeuw of ijzige kou die hun snorharen bevriest. Wat een verschil als ze zich naar een ademgat hebben gehobbeld en het water in zijn geglipt: ineens is dat onhandige hoopje blubber in een gestroomlijnde duikboot veranderd! Weddellzeehonden zijn één van de diepst duikende zoogdieren. Ze eten bijna alleen maar vis, en om dat lievelingskostje bij elkaar te jagen duiken ze soms wel 600 meter diep en kunnen langer dan een uur onder water blijven. Maar wat pas echt bijzonder is aan de Weddellzeehond zijn de geluiden die ze maken. Niks geen geblaf of gegrom zoals je misschien zou verwachten – nee, uit de glimlachende kop van de Weddell komen buitenaardse fluitjes, piepjes, zoemers en trillers. Je moet het horen om te geloven. Ze zijn de meest luidruchtige van alle zeehonden, en op een stille nacht in Antarctica kan je hun bizarre geroep recht door het pakijs heen horen.

De rovende Zeeluipaard
Laat je niet misleiden door haar glimlach – het Zeeluipaard dat achter de Weddellzeehond ligt is een van de meest formidabele rovers van de oceaan. In Antarctica zou alleen de Orka een bedreiging vormen, en zelfs die enorme dolfijnen bedenken zich meestal wel twee keer voor ze een Zeeluipaard aan vallen. Zeeluipaarden zijn de op één na grootste Antarctische zeehond en jagen en eten meer warmbloedige prooien dan enig andere zeehond of zeeleeuw. Net als hun naamgenoot op het land hebben ze indrukwekkende hoektanden om grotere prooien zoals pinguïns en Krabbeneters  (ook een soort zeehond) te doden. Echter, ondanks hun afschrikwekkende uiterlijk, naam en reputatie, bestaat het grootste deel van het dieet van het Zeeluipaard uit krill – minuscule kleine kreeftjes, hetzelfde voedsel dat Blauwe vinvissen naar binnen werken. Sterker nog; op bijna dezelfde wijze als de grote walvissen nemen ook Zeeluipaarden een flinke hap zeewater met krill in hun mond, en filteren dat dan door speciaal gevormde tanden die als een zeef werken. Krabbeneters, Weddellzeehonden en Rosszeehonden hebben ook dit soort tanden. De laatste twee gebruiken ze niet zo vaak om krill te vangen, maar de Krabbeneter is ondanks zijn naam een ware krillspecialist: 95% van zijn hele dieet bestaat uit de kleine oranje kreeftjes.

Het grootste roofdier ter wereld
Helemaal achteraan op de illustratie, als een grote hulkende massa, ligt een Zuidelijke zeeolifantenstier. Het grootste roofdier ter wereld, met zijn zes meter lange lijf en 4000 kilogram. Hij is werkelijk enorm, maar nog niet eens de grootste. De grootste stier die ooit was geschoten was bijna zeven meter lang, en woog nog eens duizend kilogram meer. Zijn vrouwtjes daarentegen zijn een flink stuk kleiner: veel langer dan drie meter worden ze niet, en duizend kilo voor een dame is eigenlijk ongehoord. Vaker zitten ze op een bescheiden kilootje of 770. Mannetjes hebben hun stoere lijf hard nodig! In de paartijd verovert elk mannetje zijn eigen harem van vrouwtjes en moet die vervolgens beschermen tegen andere mannetjes. In brute gevechten gaan twee stieren elkaar dan te lijf met hun scherpe tanden, tot één het opgeeft en ze vaak allebei onder het bloed zitten. Je kan op de tekening alle littekens van gevechten in zijn nek en op zijn lijf zien. De baas houdt de vrouwtjes en wordt dan Beachmaster genoemd, de baas van het strand – tot er een ander mannetje hem uit komt dagen. Zuidelijke zeeolifanten zijn ook nog eens de diepst duikende zoogdieren, na de walvisachtigen. Op zoek naar inktvis en haaien kunnen ze meer dan 2 kilometer de diepte in duiken (het record staat op 2388 meter) en langer dan twee uur onder water blijven.

Kijken & luisteren
Luister hier naar de bizarre geluiden van de Weddellzeehond:

In dit filmpje zie (en hoor!)  je 2 Zuidelijke zeeolifanten beachmasters elkaar te lijf zien gaan: